LAM czyli Loitering Attack Munition (w dosłownym znaczeniu tego zwrotu amunicja krążąca znana również pod określeniem dron amobójczy lub też dron kamikadze) to rodzaj latającej uzbrojonej w ładunek wybuchowy (zadaniowej głowicy bojowej) platformy, która została specjalnie zaprojektowana do krążenia wokół obszaru styczności z wrogiem do czasu wykrycia nieprzyjacielskiego obiektu celem jego zniszczenia poprzez bezpośrednie uderzenie uzbrojonego płatowca.
Zamysłem systemu LAM było maksymalne skrócenie czasu reakcji przeciwko ukrytemu, nagle pojawiającemu się celowi, poprzez zniwelowanie dystansu pomiędzy nim a platformą bojową mającą go unieszkodliwić. W przypadku np. wsparcia artyleryjskiego lub lotniczego (sumarycznego czasu od momentu wykrycia celu poprzez podjęcie decyzji o jego zniszczeniu do rozpoczęcia fizycznej realizacji zadania ogniowego) doprowadziłoby to do opuszczenia wykrytego celu z rejonu jego operowania.
Skrócenie dystansu uzyskano dzięki specyficznej konstrukcji LAM dającej mu możliwość kluczenia przez stosunkowo długi czas nad obszarem działania. Pozwala mu to tym samym na bardziej selektywną obserwację i wybór celu (z nieograniczoną możliwością zmiany trajektorii lotu) oraz dowolne przemieszczanie się w inny rejon działania.
Polecamy temat: Na MSPO 2025 firma LPP Holding zaprezentuje autonomiczne drony bojowe i przechwytujące >>
LAM dzięki swojej specyficznej konstrukcji, podyktowanej taktyce użycia, doskonale wypełnił niszę między pociskami manewrującymi CM (Cruise Missiles) a bezzałogowymi bojowymi statkami powietrznymi UCAV (Unmanned Combat Aerial Vehicle).
Historia powstania amunicji krążącej
Koncepcja amunicji krążącej pojawiła się pod koniec zimnej wojny. Prekursorami jej budowy były Izrael oraz Stany Zjednoczone. W krajach tych w drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku rozpoczęto prace, których efektem były prototypowe pociski krążące Delilah (Izrael) oraz Tacit Rainbow (USA), będące namiastką dzisiejszej amunicji krążącej.
Pionierską platformą spełniającą współczesne założenia LAM okazała się izraelska HARPIA, która umożliwiła przełamanie obrony przeciwlotniczej koalicji egipsko-syryjskiej podczas wojny Jom Kippur z 1973 r. Rozwój platformy HARPIA doprowadził do kolejnego sukcesu Sił Powietrznych Izraela w konflikcie libańskim z 1982 r. (zdecydowanego zwycięstwa nad Siłami Zbrojnymi Syrii).
Pierwsze w pełni udokumentowane współczesne użycie bojowe platformy LAM miało miejsce w starciach armeńsko-azerbejdżańskich z 2016 r. (wojny o Górski Karabach), podczas których armeńskie Siły Zbrojne rozmieściły w strefie działań autonomiczne moduły krążące HAROP (będące zaawansowanym rozwinięciem LAW HARPIA), sklasyfikowane po weryfikacji sposobu ich użycia (taktyce działania) jako amunicja krążąca. Sukces armeńskich LAM wzbudził burzliwą dyskusję, której finalnym efektem był dalszy dynamiczny rozwój koncepcji użycia amunicji krążącej. Piorunującą eskalacją ich zastosowania (taktyki działania) stała się aktualnie trwająca wojna w Ukrainie, która potwierdziła słuszność przyjętych założeń taktyczno-technicznych bojowego użycia LAM z wykorzystaniem ich improwizowanych (dozbrojonych) cywilnych odpowiedników – dronów klasy First Person View (FPV) przystosowanych do zadań LAM.
Przyjrzyjmy się wybranym rozwiązaniom w zakresie amunicji krążącej, których projekt, produkcja lub/i dystrybucja są udziałem polskich firm.
Cały artykuł autorstwa Marcina Kaczmarka możesz przeczytać w numerze 4/2025 czasopisma SOF MAG – Special Operations Forces Magazine, który jest do kupienia w naszym sklepie internetowym oraz w sieci sklepów Empik.
