95. Samodzielna Brygada Desantowo-Szturmowa jest elitarną jednostką ukraińskich wojsk powietrzno-desantowych. Utrzymuje wspomnianą opinię od śmiałego wykonania zadania w głębi ugrupowania asymetrycznego przeciwnika w 2014 r. Zgrupowania separatystyczne do zakończenia działań nie były pewne, gdzie i w jakiej sile znajduje się oddział rajdowy dowodzony przez pułkownika Mychajłę Zabrodskiego. Niniejszy artykuł przedstawia, jak to zostało zrealizowane i jakie wnioski możemy wyciągnąć z opisywanych działań.
Wprowadzenie i kontekst operacyjny
Latem 2014 r. Ukraina stanęła w obliczu zagrożenia militarnego w swoich wschodnich obwodach: donieckim i ługańskim. Po aneksji Krymu przez Rosję w marcu 2014 r. prorosyjscy separatyści – wspierani w coraz większym stopniu przez rosyjski wywiad, sprzęt i personel – rozpoczęli hybrydową rebelię, mającą na celu rozczłonkowanie suwerenności Ukrainy i przejęcie kontroli nad przemysłowym regionem Donbasu. Siły Zbrojne Ukrainy (SZU), zmagające się z wieloletnim niedofinansowaniem, korupcją i dezorganizacją, zostały zmuszone do odbudowy gotowości bojowej w obliczu szybko eskalujących działań wojennych.
W tym chaotycznym środowisku operacyjnym rajd 95. Brygady Desantowo-Szturmowej w lipcu i sierpniu 2014 r. stał się istotnym sukcesem. Przeprowadzony pod dowództwem płk. Mychajły Zabrodskiego rajd zademonstrował zdolność Ukrainy do przeprowadzania głębokich, wysoce mobilnych, połączonych działań taktycznych przeciwko przeważającemu liczebnie i technologicznie przeciwnikowi. Często opisywane jako jedno z najgłębiej wykonanych zadań oddziału rajdowego we współczesnej sztuce wojennej – obejmujący około 470 km, z czego 170 km znajdowało się za pierwszą linią wojsk przeciwnika – działanie łączyło w sobie aktywność, zaskoczenie i ekonomię sił.
Polecamy temat: Modyfikacja karabinka AKMS >>
Celem rajdu było nie tylko zniszczenie punktów kontrolnych i urządzeń logistycznych przeciwnika, ale także odblokowanie okrążonych ukraińskich jednostek, przerwanie rosyjsko-separatystycznych dróg zaopatrzenia z Federacji Rosyjskiej oraz przywrócenie inicjatywy operacyjnej Dowództwu ATO (Operacji Antyterrorystycznej). Dodać należy, że ukraińskie wojska, będące w izolacji, dążyły do przecięcia dróg zaopatrzenia do sił separatystycznych z zagranicy. Wskutek działań bojowych zostały one otoczone, a rosyjska artyleria systematycznie zadawała straty. Jednostki, które przebywały w izolacji, to części sił (około batalion z każdej jednostki) następujących brygad: 3. Brygady Specnazu, 9. Brygady Specnazu, 24. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej, 51. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej, 72. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej oraz 79. Samodzielnej Brygady Powietrzno-Desantowej.
Przeciwstawne siły – Doniecka Republika Ludowa (DRL), Ługańska Republika Ludowa (ŁRL) oraz regularne jednostki rosyjskie działające bez oznakowania przynależności państwowej – dążyły do konsolidacji kontroli terenu zajętego, blokowania ukraińskich dróg podejścia, a ostatecznie uniemożliwienia Ukraińcom połączenia oddzielonych sektorów Donbasu. Starcie stanowiło zatem zderzenie między adaptacyjnym podejściem manewrowym a obroną pozycyjną sił wspieranych przez Rosję.
Ppłk dypl. SZ RP dr Adrian Napora
Cały artykuł możesz przeczytać w numerze 6/2025 czasopisma SOF MAG – Special Operations Forces Magazine, który jest do kupienia w naszym sklepie internetowym oraz w sieci sklepów Empik.
