Współczesne realia, zarówno działań wojennych, jak i codziennych operacji interwencyjnych, ratowniczych czy poszukiwawczych, stawiają wysokie wymagania w zakresie niezawodności oraz ciągłości przepływu informacji. Operator uczestniczący w misji musi mieć pewność, że komunikacja między wszystkimi elementami zaangażowanymi w akcję przebiega sprawnie i bez zakłóceń. Szczególnie w działaniach specjalnych łączność stanowi jeden z kluczowych warunków skutecznej realizacji zadania. We współczesnym środowisku operacyjnym systemy komunikacyjne są rozbudowane i zaawansowane, jednak ich efektywne wykorzystanie wymaga precyzji, odpowiedniej organizacji oraz zdolności reagowania na dynamicznie zmieniające się warunki.
Dodatkowym obciążeniem jest konieczność funkcjonowania i działania na różnego rodzaju systemach łączności czy częstotliwościach, co w przypadku potrzeby weryfikacji otrzymywanych informacji, a następnie przekazaniu ich do skutecznego wykorzystania, może stanowić obciążenie wpływające na skuteczność działań i ryzyko ich dezorganizacji. Łączność wciąż stanowi nierozłączny element planowania i realizacji zadania, niezależnie od tego, czy weźmiemy pod uwagę misje realizowane wewnątrz państwa, czy poza jego granicami. Oczywiście działania na obcym i wrogim terenie w kwestii rozbudowania struktury łączności operacji będą się różniły od tych realizowanych w środowisku kontrolowanym przez grupę szturmową służb administracji wewnętrznej kraju.
Zaawansowana łączność zwiększa szanse na powodzenie realizacji misji
Podstawowe wyposażenie każdego operatora to radiotelefon bazujący na szyfrowanej transmisji, połączony z zestawem słuchawkowym poprzez urządzenie PTT (push to talk – naciśnij, żeby porozmawiać) umożliwiające wysłanie komunikatu bez konieczności bezpośredniego sięgania do radia, które jest zaszpejowane pośród reszty całego ekwipunku. Zestaw słuchawkowy stanowią ochronniki słuchu z funkcją aktywnej redukcji hałasu umożliwiające jednocześnie komunikację poprzez radio z resztą zespołu. Oprócz funkcji nasłuchu i nadawania przez radiotelefon stanowią one zabezpieczenie narządu słuchu z jednoczesną opcją wytłumienia szkodliwych dźwięków i podbicia słyszalności tych potrzebnych, czyli mowy i szelestu. Ponadto posiadają wbudowany mikrofon z tłumieniem szumów. W przypadku służb o charakterze policyjnym, działających w środowisku miejskim, system łączności zazwyczaj nie obejmuje rozbudowanych urządzeń dalekiego zasięgu. Specyfika terenu zurbanizowanego oraz stały dostęp do wsparcia, w tym medycznego, sprawiają, że nie ma potrzeby stosowania tak zaawansowanych środków komunikacji. Struktura dowodzenia i zarządzania operacją opiera się najczęściej na systemach łączności krótkiego i średniego zasięgu, które w warunkach miejskich zapewniają wystarczającą skuteczność i ciągłość przekazu informacji.
Zupełnie inaczej ma się sytuacja w przypadku działań poza granicami kraju, w obcym, eksponowanym terenie, z wymogiem zachowania skrytości działań i wieloma planami na różne ewentualności. Zespół operujący w sposób odizolowany od sił wsparcia musi zapewnić sobie możliwość komunikacji w najbardziej nieprzewidywalnym momencie, który ma kluczowe znaczenie dla wykonania operacji. Wykrycie przez wroga, nieskuteczne rozpoznanie, wpływ terenu na perymetrię fal radiowych czy też potrzeba ewakuacji medycznej może wygenerować potrzebę wezwania wsparcia, bez którego dalsze losy członków zespołu mogą okazać się tragiczne. Dlatego konieczność wyposażenia grupy w dodatkowy sprzęt łączności dublujący podstawowe metody jest niezbędne.
W sekcji bojowej zawsze funkcjonuje osoba odpowiedzialna za kwestie związane z łącznością. Oprócz standardowego wyposażenia radiotelefonicznego ma ona na wyposażeniu pakiety umożliwiające zaawansowaną komunikacje. Zazwyczaj w ich skład wchodzą telefony, terminale satelitarne oraz inne urządzenia o zasięgu globalnym służące do komunikacji lub przesłania danych. Celem zwiększenia powodzenia misji pod kątem łączności świadomie wybiera się kilka wariantów i sposobów nawiązania połączenia. Na barkach łącznościowców spoczywa ogromna odpowiedzialność, ponieważ w razie zerwania łączności misja może zostać przerwana.
Bez wątpienia większa skala operacji realizowanych przez formacje o charakterze wojskowym, współpraca z lotnictwem, marynarką, snajperem, dronem przekazującym obraz terenu, a także zabezpieczeniem logistycznym wymaga sprawnego zaplanowania zadania pod kątem sposobu łączności, czasu i stworzenia wariantów awaryjnych.
Optymalnym rozwiązaniem wydaje się wyposażenie operatora w kilka odpowiednio skonfigurowanych stacji radiowych, zintegrowanych z oporządzeniem taktycznym w sposób zapewniający łatwy i szybki dostęp. Umożliwia to jednoczesną pracę na kilku częstotliwościach oraz w różnych systemach komunikacyjnych, bez ograniczania swobody działania.
Nadal jednak pozostaje problem fizycznego dostępu do konkretnego urządzenia – konieczność sięgnięcia po nie, a często także wypięcia ze szpeju, aby móc z niego skorzystać. W warunkach bojowych oznacza to dodatkowy czas i obciążenie uwagi. Istotna staje się również potrzeba wypracowania pamięci mięśniowej, która pozwoli na szybkie, pewne i intuicyjne dobycie oraz uruchomienie sprzętu łączności. W odpowiedzi na trudności związane z jednoczesną obsługą kilku źródeł komunikacji firma OTTO opracowała HUB: rozwiązanie umożliwiające integrację i równoległą obsługę do trzech platform komunikacyjnych jednocześnie.
Innowacyjne rozwiązanie poprawiające obsługę łączności
Uproszczona konstrukcja z pięcioma przyciskami obsługującymi wszystkie funkcje urządzenia daje poczucie nieskomplikowanego dysponowania łącznością zarządzaną przez multiport. Dwustronna klamra współpracuje z systemem Molle, ale daje również możliwość montażu na wszelkiego rodzaju pasach, paskach i elementach o odpowiedniej szerokości płaszczyzny nośnej. Dzięki opcji przełożenia chwytu możliwe jest komfortowe
użycie HUB’a zarówno przez osoby praworęczne i leworęczne.
Podłączenie urządzeń wejściowych oraz wyjściowych odbywa się za pomocą jednego gniazda wyjściowego, do którego podłącza się taktyczne słuchawki, które współpracują z multiportem również w zakresie regulacji głośności świadomości sytuacyjnej. Urządzenia wejściowe podłączane są do kolejnych dwóch gniazd znajdujących się w dolnej ścianie urządzenia. OTTO MultiPort Hub PTT jest w stanie obsłużyć trzy źródła łączności, w tym również urządzenia pracujące na systemach Android czy iOS. Oprócz opcji załączenia pojedynczych stacji radiowych mamy również opcje podłączenia do zintegrowanych systemów łączności, jak na przykład ICS. Tak wszechstronna możliwość integracji różnych platform komunikacyjnych bez wątpienia pozwala na pełną koordynację działań chociażby z perspektywy operatora działającego w pojeździe, na pokładzie śmigłowca, łodzi bojowej w momentach potrzeby precyzyjnej koordynacji. Zakres łączności umożliwia wewnętrzną komunikację wśród załogi platformy operującej z jednoczesnym nasłuchem i opcją komunikowania się z zewnętrznym podmiotem współdziałającym. Szybkość obiegu informacji bez wątpienia przekłada się na bezpieczeństwo i skuteczność działań. Kable podłączeniowe do koncentratora współpracują ze wszystkimi głównymi systemami radiowymi, co w razie potrzeby daje możliwość szybkiego wpięcia nowego urządzenia i zarządzania nim z jednoczesną ciągłością komunikacji na wcześniej podłączonych platformach.
Funkcja przekładania modułu na lewą lub prawą stronę umożliwia dostosowanie obsługi urządzenia do cech i zdolności manualnych samego użytkownika, co dodatkowo akcentuje jego ergonomię w kontekście pracy na przyciskach. Bez wątpienia każdy element wyposażenia, w tym sprzęt łączności, powinien zapewniać możliwość pracy w trudnych warunkach. Działając w nieznanym terenie, zespół nie zawsze wie, jaką trasą będzie się przemieszczał ani jakim terenem będzie musiał się ewakuować. Trwałość opisywanego multiportu w połączeniu z normą IP68, pozwalającą na zanurzenie do jednego metra, umożliwia jego użytkowanie w środowisku wodnym – zarówno na pokładzie pływających jednostek bojowych, jak i podczas przepraw przez rzeki czy inne akweny, przy zachowaniu pełnej zdolności bojowej niezależnie od warunków. Dodatkowo sprzęt spełnia wymogi normy MIL-STD-810G, co pozwala na jego stosowanie w typowo wojennych realiach, gdzie odporność na obciążenia środowiskowe jest kluczowym elementem zapewnienia skuteczności działania urządzenia. OTTO MultiPort HUB PTT, mimo że współpracuje ze sprzętem łącznościowym zasilanym przez energię elektryczną, sam w sobie nie wymaga stosowania zasilania i jest to kolejny argument przemawiający za niezawodnością urządzenia, odsuwającą na bok potrzebę logistyki w zakresie sprawnego funkcjonowania kolejnego elementu ekwipunku operatora i doposażenia go w zapasowe zasilanie wymagające miejsca w zasobniku.
Jak zatem system radzi sobie ze zbieraniem i przekazywaniem dźwięku dochodzącego do koncentratora? OTTO zastosowało w urządzeniu technologię pozycjonowania przestrzennego ESP (Enhanced Spatial Positioning). Jej główną funkcją jest rozdzielenie i pozycjonowanie w urządzeniu nasłuchowym wielu strumieni audio.
Polecamy temat: Shoot house. Kluczowy element w szkoleniu operatorów bojowych >>
Operator w czasie działań jest obciążony dużą ilością zewnętrznych bodźców, które stanowią problem w zakresie percepcji scenerii działań. Potrzeba wielopłaszczyznowej komunikacji zarówno z własnym zespołem, kooperantami, jak również wsparciem mobilnym wymaga koncentracji i klarowności działań. Działając w celu separacji bodźców dźwiękowych docierających do operatora będącego w stanie afektu, OTTO izoluje dźwięki odbierane w koncentratorze łączności i kieruje je w odpowiednie kanały, przypisując każdemu sygnałowi jego źródło. tak każdy strumień audio dociera do uszu z określonego kierunku. Pozwala to zmysłom na wyostrzenie uwagi na komunikaty pochodzące z odseparowanego kierunku. Operator słyszy cztery różne kanały audio: lewy, lewy przód, prawy i prawy przód, co umożliwia mu skupienie uwagi na istotnej dla niego w danej
sytuacji informacji, słysząc jednocześnie pozostałe kanały pozostające wciąż w jego sferze nasłuchowej.
OTTO MultiPort PTT to urządzenie, które znajdzie zastosowanie nie tylko w scenerii wojennej, ale również wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba wielopłaszczyznowej komunikacji. Oczywiście operator działający na polu walki ma bezsprzecznie charakterystykę działań obarczoną współpracą w szerokim spectrum operacyjnym; w jego przypadku od możliwości komunikacyjnych zależy powodzenie misji, a także skuteczność i bezpieczeństwo etapu ewakuacji, która bez sprawnej łączności może zakończyć się fiaskiem.
Obok sfery wojennej wykorzystanie koncentratora łączności niewątpliwie znajduje zastosowanie w codziennym funkcjonowaniu służb bazujących na współpracy w sferze lądowej, wodnej i powietrznej. Możliwości zintegrowania łączności pomiędzy kooperującymi elementami akcji przy użyciu jednego urządzenia zgrywającego komunikację niesie ze sobą ogromne korzyści w kwestii bezpieczeństwa i jakości wykonywania zadań. Ponad tym wszystkim wyróżnia się innowacyjne podejście do łączności taktycznej, które zapewnia niezawodność i sprawność działania. Należy pamiętać, że od jakości łączności zależy nie tylko powodzenie misji, ale także decyzja o jej przerwaniu.
Krzysztof Miliński
Artykuł pochodzi z czasopisma SOF MAG 1/2026 i został w całości udostępniony dzięki wsparciu partnera firmy RTCom.
Numer SOF MAG 1/2026 można kupić w naszym sklepie internetowym oraz w sieci sklepów Empik.
