Prace nad stworzeniem nowej indywidualnej broni długiej dla armii niemieckiej rozpoczęto na początku lat 90. XX wieku. Miał to być nowoczesny karabinek kalibru 5,56 mm, który zastąpiłby karabin HK G3 kalibru 7,62 mm, będący na uzbrojeniu od trzech dekad. Prace konstruktorskie prowadzono do połowy lat 90. w firmie Heckler und Koch, kiedy to zakończono próby i testy broni o oznaczeniu fabrycznym HK50 i wprowadzono ją do uzbrojenia Bundeswehry, w tym do jednostek specjalnych jako G36. W późniejszych latach G36 został przyjęty przez armie i siły policyjne innych państw. Jest on również na uzbrojeniu w wybranych formacjach w Polsce. Chyba największą sławę zyskał jako broń strzelecka Jednostki Wojskowej Formoza. Wersja prezentowana w artykule, czyli HK G36C, jest (bądź była) na wyposażeniu, m.in.: CPKP „BOA”, CBŚP czy SOP.
Konstrukcja G36C
Karabinek G36C to najkrótsza wersja po pełnowymiarowym G36 i skróconym G36K. Broń zasilana jest nabojami 5,56 mm x 45 i działa na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Komora gazowa umieszczona jest nad lufą, a układ gazowy wyposażony w tłok o krótkim skoku. Karabinek strzela z zamka zamkniętego, ryglowanego przez obrót. Posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy kurkowy z możliwością prowadzenia ognia pojedynczego, serii dwustrzałowej i ognia ciągłego. Występują też wersje z selektorem na ogień pojedynczy, serię trzystrzałową i ogień ciągły, a także na ogień pojedynczy i ciągły bez możliwości ustawienia na serię o określonej liczbie pocisków. Obecnie dostępne są również specjalnie przerobione karabinki, wyłącznie samopowtarzalne, przeznaczone na rynek cywilny.
Budowa karabinka HK G36C
Budowa broni charakteryzuje się wykorzystaniem w dużej mierze tworzywa sztucznego, z którego wykonane są: komora zamkowa, łoże, gniazdo, pudełko, donośnik i denko magazynka oraz komora spustowa i kolba. Co ciekawe, duża część elementów mechanizmu spustowo-uderzeniowego wykonana jest również z tworzywa sztucznego. Dzięki szerokiemu zastosowaniu polimerów zredukowano masę broni oraz uzyskano stosunkowo dobrą odporność na korozję i trudne warunki środowiskowe.
Komora zamkowa posiada wewnętrzne wstawki stalowe, wzmacniające i usztywniające jej konstrukcję. Na prawym jej boku usytuowane jest okno wyrzutowe, a za nim odbijacz łusek. Od dołu komory zamkowej dołączone jest gniazdo magazynka i komora spustowa z mechanizmem spustowo-uderzeniowym. Od góry zamocowany jest uchwyt transportowy wykonany ze stopu lekkiego, posiadający na całej długości szynę montażową Picatinny, umożliwiającą osadzenie różnego rodzaju przyrządów celowniczych, np.: mechanicznych, optoelektronicznych, optycznych. Z przodu komory zamkowej zamocowana jest lufa z przewodem prawoskrętnie bruzdowanym, sześciopolowym, pokrytym chromem. Na lufie zakołkowana jest komora gazowa z otworkiem upustowym nadmiaru gazów, a na końcu nakręcony czterozębny tłumik płomienia. Lufę okrywa łoże, wewnątrz którego zamontowano metalową wkładkę termiczną. Po bokach i od dołu łoże posiada nagwintowane gniazda służące do przykręcenia szyn montażowych. Również po bokach i od dołu łoża wykonane są otwory wentylacyjne, ułatwiające przepływ powietrza chłodzącego lufę i komorę gazową. Gniazdo magazynka jest łatwo odłączalne i można je zastąpić gniazdem zgodnym ze standardem magazynków do AR-15. Także komora spustowa z mechanizmem jest oddzielnym modułem utrzymywanym dwoma kołkami. Od tyłu do komory zamkowej dołączona jest składana na zawiasie szkieletowa kolba z baką policzkową i gumowym trzewikiem.
Przeczytaj także: Modyfikacja karabinka AKMS >>
Wewnątrz komory zamkowej znajduje się zespół ruchomy. Suwadło stanowi stalowy blok z gniazdami dla zamka i urządzenia powrotnego. Z boku suwadła wykonany jest otwór na kołek utrzymujący iglicę oraz, po lewej stronie, wycięcie krzywkowe dla trzpienia sterującego odpowiedzialnego za ryglowanie i odryglowanie zamka. W górnej przedniej części suwadła zamocowana jest rączka przeładowania, podparta sprężyną. Rączkę można odchylić na lewą lub prawą stronę, w zależności od potrzeby strzelca, a po przeładowaniu powraca ona do wyjściowego położenia wzdłużnego. Można ją również zablokować w położeniu odchylonym przez dociśnięcie w stronę suwadła. Stosuje się to przy usuwaniu zacięć wymagających ręcznego dobicia niedomkniętego zamka. Po oddaniu strzału rączka ustawi się w osi broni. Należy również wiedzieć, że podczas strzelania porusza się ona wraz z zespołem ruchomym. Dodatkowo w kanale suwadła zaspawany jest granulat przeciwodskokowy, zapobiegający odbiciu suwadła z zamkiem po dojściu do przedniego położenia.
Zamek z sześcioma ryglami ułożonymi na obwodzie wyposażony jest w obrotowy wyciąg i prętowy wyrzutnik wystający z czółka. Przez zamek i suwadło przechodzi wzdłużnie iglica, a poprzecznie trzpień sterujący procesem ryglowania.
Urządzenie powrotne składa się ze sprężyny nasuniętej na stalową żerdź, osadzoną w tworzywowym tylcu. Żerdź pełni również funkcję elementu prowadzącego suwadło w komorze zamkowej. Pod urządzeniem powrotnym w tylcu umiejscowiony jest gumowy zderzak – amortyzator zespołu ruchomego w tylnym położeniu.
Standardowy dwurzędowy magazynek o dwupozycyjnym wyprowadzeniu nabojów posiada boczne występy umożliwiające łączenie magazynków, co zwiększa ilość amunicji w obrębie broni. Ścianki pudełka magazynka są półprzezroczyste, dzięki temu ułatwiona jest kontrola jego napełnienia.
Piotr Stempski
Cały artykuł możesz przeczytać w numerze 2/2026 czasopisma SOF MAG – Special Operations Forces Magazine, który jest do kupienia w naszym sklepie internetowym oraz w sieci sklepów Empik.
