Rozmowa z płk. SG Konradem Wojtaszkiewiczem, Dyrektorem Biura Zabezpieczenia Działań Komendy Głównej Straży Granicznej.
Do Straży Granicznej trafiłeś w 2005 roku, służąc wcześniej w wojsku. Pełniłeś różne funkcje w kilku Oddziałach SG, zanim skierowano cię do służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań. Jak wyglądały twoje początki w Straży Granicznej i z jakimi wyzwaniami musiałeś się zmierzyć?
Zacznijmy od tego, że moja decyzja o przejściu z formacji wojskowej do Straży Granicznej była spontaniczna i powodowana czystą ciekawością. Wtedy każdy kojarzył i rozpoznawał wojsko czy policję, natomiast Straż Graniczna była formacją nie do końca znaną. Kojarzona była jedynie z ochroną granicy państwowej oraz obecnością funkcjonariuszy w portach lotniczych.
Moja przygoda ze Strażą Graniczną rozpoczęła się w Karpackim OSG. Ważną rolę w moim życiu zawsze odgrywał sport. Dlatego trafiłem do centralnej jednostki specjalnej SG-ZZD KGSG (Zarządu Zabezpieczenia Działań Komendy Głównej Straży Granicznej – przyp. red.). Chciałbym serdecznie pozdrowić ówczesnego Dyrektora Zarządu Zabezpieczenia Działań płk. rez. SG Michała Stachyrę.
W 2009 roku, z chwilą utworzenia Wydziałów Zabezpieczenia Działań w komendach oddziałów Straży Granicznej, zostałem przeniesiony do Nadwiślańskiego OSG. Należy zaznaczyć, że WZD w komendach od działów SG były odpowiednikami Wydziałów Realizacji Policji oraz jednostek specjalnych WP. Jako nowo powstałe wydziały do realizacji zadań specjalnych SG, jak to bywa na początku, zaczynaliśmy od szkolenia z kolegami z jednostek specjalnych oraz doposażenia w sprzęt specjalny tak, aby nasze wyposażenie i poziom wyszkolenia był tożsamy.
Biuro Zabezpieczenia Działań KG SG
Biuro Zabezpieczenia Działań Komendy Głównej Straży Granicznej, którym obecnie kierujesz, to stosunkowo nowa struktura, bo istniejąca od 1 lipca 2024 roku. W jakim celu powstało Biuro i czym się zajmuje?
Rok 2024 był dla pionu zabezpieczenia działań Straży Granicznej bardzo ważny. Jak wspomniałeś, 1 lipca 2024 roku powołano w strukturze Komendy Głównej (Zarządzeniem nr 30 z dnia 13 czerwca 2024 roku Komendanta Głównego SG) Biuro Zabezpieczenia Działań KG SG, zwane BZD, którego symbolem, nieprzypadkowo, jest feniks. Należy pamiętać, że symbol feniksa funkcjonował w Straży Granicznej już wcześniej. Wspomniana przeze mnie centralna jednostka specjalna, czyli Zarząd Zabezpieczenia Działań KGSG, funkcjonowała pod znakiem feniksa. W wyniku restrukturyzacji ZZD KGSG przestał funkcjonować w roku 2013, obecnie Biuro kultywuje idee jednostki centralnej włącznie z symboliką mitycznego feniksa.
Symbolika feniksa jest powszechnie znana. To mityczny ptak odradzający się z popiołów. I właśnie ta cecha najlepiej oddaje charakter pionu: jego siłę, wytrwałość i nieustępliwość. Z każdej próby wychodzimy silniejsi. Oczywiście idea powołania Biura pojawiła się znacznie wcześniej. Przez pewien czas trwały prace nad jej urzeczywistnieniem – tworzono struktury, określano zadania, zasady funkcjonowania, podległość służbową oraz pod stawy prawne, tak aby od momentu powstania Biuro mogło działać sprawnie i efektywnie.
13 czerwca 2024 roku moc prawną uzyskało Zarządzenie Komendanta Głównego Straży Granicznej o utworzeniu Biura, które stało się „twarzą” pionu zabezpieczenia działań zarówno w Komendzie Głównej, jak i we współpracy z innymi jednostkami. Dotyczy to zarówno jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i Ministrowi Obrony Narodowej, a także podmiotów zewnętrznych oraz jednostek zagranicznych. Biuro powołano przede wszystkim do nadzorowania i wspierania komórek organizacyjnych komend oddziałów Straży Granicznej właściwych w zakresie zabezpieczenia działań. Ze skali mikro, czyli poszczególnych zadań, których nie sposób szczegółowo omówić, przejdę do skali makro. Biuro zajmuje się całokształtem zadań pionu zabezpieczenia działań – zarówno szkoleniowych, jak i bojowych – oraz innymi przedsięwzięciami związanymi ze współdziałaniem i wsparciem realizowanych działań oraz codziennych zadań służbowych.
Przeczytaj także: Od plutonów specjalnych do WZD SG >>
Nadzorujecie wszystkie WZD funkcjonujące w strukturach Straży Granicznej. Przybliżysz krótko ich historię, ile jest takich wydziałów, jak powstały i w jakim celu?
Aby dobrze zobrazować obecną sytuację, musimy cofnąć się do momentu przystąpienia Polski do strefy Schengen, czyli do roku 2007. Nowe wyzwania stojące przed naszą formacją, nowe formy przestępstw oraz przestępczość napływająca zza granic stworzyły przestrzeń do powołania plutonów specjalnych Straży Granicznej. Ich celem było zwiększenie skuteczności działań granicznych oraz szeroko rozumianej walki z przestępczością.
Następną zmianą było rozformowanie wspomnianych plutonów specjalnych Straży Granicznej. Kolejnym etapem było powołanie do życia Wydziału Zabezpieczenia Działań Zarządu Operacyjno-Śledczego, tak zwanego Feniksa, a w strukturach Oddziałów Straży Granicznej – Wydziałów Zabezpieczenia Działań. W roku 2006 zmieniła się kolejny raz struktura Straży Granicznej i w strukturze Komendy Głównej SG powstała centralna jednostka – Zarząd Zabezpieczenia Działań. Zarząd zrzeszał w sobie wydziały będące w strukturach Oddziałów Straży Granicznej (WZD Gdańsk, Warszawa oraz Nowy Sącz). W roku 2009 w Nadwiślańskim Oddziale SG powstaje Wydział Zabezpieczenia Działań, którego twórcą i pierwszym naczelnikiem, co warto podkreślić, był obecny Komendant Główny gen. dyw. SG Robert Bagan. W strukturach Oddziałów Straży Granicznej pozostałe Wydziały Zabezpieczenia Działań. Ta sytuacja utrzymała się do roku 2013, kiedy to zostaje rozformowany ZZD KGSG,
Mijają kolejne lata, aż w 2024 roku, w strukturze Komendy Głównej Straży Granicznej, dowodzonej przez gen. dyw. SG Roberta Bagana, powstaje Biuro Zabezpieczenia Działań KGSG jako jednostka centralna pionu zabezpieczenia działań. Oprócz nowo utworzonej jednostki centralnej w strukturach Straży Granicznej funkcjonuje dziewięć Wydziałów Zabezpieczenia Działań zlokalizowanych w komendach oddziałów Straży Granicznej. Są to:
- Wydział Zabezpieczenia Działań Morskiego Oddziału SG z siedzibą w Gdańsku;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Warmińsko–Mazurskiego Oddziału SG z siedzibą w Kętrzynie;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Podlaskiego Oddziału SG z siedzibą w Białymstoku;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Nadbużańskiego Oddziału SG z siedzibą w Chełmie;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Bieszczadzkiego Oddziału SG z siedzibą w Przemyślu;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Karpackiego Oddziału SG z siedzibą w Nowym Sączu Wydział Zabezpieczenia Działań Śląskiego Oddziału SG z siedzibą w Raciborzu;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Nadodrzańskiego Oddziału SG z siedzibą w Krośnie Odrzańskim;
- Wydział Zabezpieczenia Działań Nadwiślańskiego Oddziału SG z siedzibą w Warszawie.
Całość tych sił, wraz z Biurem Zabezpieczenia Działań jako jednostką centralną, tworzy pion zabezpieczenia działań Straży Granicznej.
Cały wywiad możesz przeczytać w wydaniu specjalnym SOF MAG – 35 lat Straży Granicznej, które jest do kupienia wyłącznie w naszym sklepie internetowym.
